Page 5 - HIA เพื่อทางเลือกการพัฒนาที่เป็นมิตร หนุนความยั่งยืนของระบบสุขภาพท้องถิ่น

คุ ย กัั บ เ ล ข า

นายแพทย์สุุเทพ เพชรมาก

HIA กัับการพื่ัฒนา หลังการดำาเนินงานโครงการ โดยม่กฎหมายท่� สุำานักงานคณ์ะกรรมการสุุขภาพแห่งช่าต่ิ (สุช่.)
HIA สุามารถึทำาได้ทั�งก่อน ระหว่าง หรือ
ร่วมกับมหาวิทยาลัยเช่่ยงใหม่ มหาวิทยาลัย
ระบบสุุขภาพท้้องถิ่่�น เก่�ยวข้องหลักๆ ได้แก่ พ.ร.บ.สุุขภาพแห่งช่าต่ิ ราช่ภัฏเช่่ยงใหม่ และภาค่เครือข่าย จััดประชุ่ม

พ.ศ. ๒๕๕๐ พ.ร.บ.สุ่งเสุริมและรักษาคุณ์ภาพ
วิช่าการและแลกเปล่�ยนเร่ยนร้้การประเมินผ่ล
สุิ�งแวดล้อม พ.ศ. ๒๕๓๕ พ.ร.บ.การสุาธารณ์สุุข

พ.ศ. ๒๕๓๕ กระทบด้านสุุขภาพประจัำาป่ ๒๕๖๗ “เมื่อง
สุุขภาพด้่ ช่่ว่มื่สุุข ด้้วย HIA” เพื�อเป็นเวท่ใน
พ.ร.บ.สุุขภาพแห่งช่าต่ิฯ ม่มาต่ราท่� การถึ่ายทอดองค์ความร้้ นวัต่กรรม เก่�ยวกับการ
ช่่วงทศวรรษท่�ผ่่านมาม่การนำาไปใช่้และเป็นท่� เก่�ยวข้องกับการประเมินผ่ลกระทบด้านสุุขภาพ ใช่้เครื�องมือ HIA เพื�อประเมินผ่ลกระทบด้าน
ร้้จัักกันกว้างขวางมากข้�นถึ้งการประเมินผ่ลกระทบ บัญญัต่ิไว้หลายมาต่รา เช่่น มาต่รา ๕ บุคคลม่ สุุขภาพในประเด็นต่่างๆ ท่�หลากหลาย ทันสุมัย
ต่่อสุุขภาพ (Health Impact Assessment: HIA) เป็น สุิทธิในการดำารงช่่วิต่ในสุิ�งแวดล้อมและสุภาพ และเกิดประโยช่น์ต่่อพื�นท่� เช่่น เรื�อง PM ๒.๕
การคาดการณ์์หรือประเมินถึ้งผ่ลกระทบต่่อสุุขภาพ แวดล้อมท่�เอื�อต่่อสุุขภาพ มาต่รา ๑๐ เมื�อม่กรณ์่ การประยุกต่์ใช่้ HIA ขององค์กรปกครองสุ่วน

ของประช่าช่นทั�งด้านลบและด้านบวกท่�อาจัเกิดข้�น ท่�จัะม่ผ่ลกระทบต่่อสุุขภาพของประช่าช่นเกิดข้�น ท้องถึิ�น การจััดการกากอุต่สุาหกรรม มลพิษ
จัากนโยบายสุาธารณ์ะต่่างๆ หน่วยงานของรัฐท่�ม่ข้อม้ลเก่�ยวกับกรณ์่ดังกล่าว ไฟฟ้าข้ามแดนจัากโรงไฟฟ้าถึ่านหินหงสุา
ทิิศทิางใหญ่่ของโลกให้ความสำำาคัญ่กับ ต่้องเปิดเผ่ยข้อม้ลนั�นและวิธ่การป้องกันผ่ล มลพิษกับ พรบ.อากาศสุะอาด ฯลฯ รวมทั�งสุร้าง
สำิ�งแวดล้อม การดำาเนิินิงานิทิ่�ม่ความรับผิิดชอบต่่อ กระทบต่่อสุุขภาพ ให้ประช่าช่นทราบ แรงจั้งใจั การยกย่องเช่ิดช่้เก่ยรต่ิผ่ลงานท่�เข้า
สำังคม คำานิึงถึึงผิลกระทิบต่่อสำิ�งแวดล้อม (Green มาต่รา ๑๑ บุคคลหรือคณ์ะบุคคล ม่สุิทธิ ร่วม ต่ลอดจันเป็นเวท่การแลกเปล่�ยนเร่ยนร้้และ

Business) โปร่งใสำและม่สำ่วนิร่วมของประชาชนิ จึึงจึะ ในการร้องขอให้ม่การประเมินและม่สุ่วนร่วมใน ประสุบการณ์์กับผ่้้ทรงคุณ์วุฒิิและนักวิช่าการ
สำามารถึพััฒนิาเต่ิบโต่ได้อย่่างย่ั�งย่ืนิ การประเมินผ่ลกระทบด้านสุุขภาพจัากนโยบาย อื�นๆ ทั�งภาครัฐและเอกช่น
HIA เป็็นเครื่่�องมื่อที่่�ช่่วยป็้องกัันผลกัรื่ะที่บ สุาธารณ์ะม่สุิทธิได้รับร้้ข้อม้ลคำาช่่�แจังและ ในป็่น่�เรื่่�องกัารื่นำา HIA ไป็ใช่้ใน อป็ที่.
ด้้านลบต่่อสุุขภาพ กัารื่จััด้กัารื่ความืเสุ่�ยงที่่�อาจัเกัิด้ เหตุ่ผ่ลจัากหน่วยงานของรัฐ ก่อนการอนุญาต่ มื่ต่ัวอย่างด้่ๆ มืาให้้เห้็นแพรื่่ห้ลายมืากัข้�น
ข้�นจัากัโครื่งกัารื่ เกัิด้กัารื่มื่สุ่วนรื่่วมืของชุ่มืช่นและ หรือการดำาเนินโครงการใดท่�อาจัม่ผ่ลกระทบต่่อ เป็็นเครื่่�องมื่อห้นุนเสุรื่ิมืที่่�สุำาคัญเพ่�อสุุขภาพ

ความืโป็รื่่งใสุ กัารื่ต่ัด้สุินใจัที่่�มื่ข้อมืูลสุนับสุนุน สุรื่้าง สุุขภาพของต่นหรือของชุ่มช่น มาต่รา ๒๕ (๕) ของทีุ่กัคน ทีุ่กัคนที่ำาเพ่�อสุุขภาพ ทีุ่กันโยบาย
ความืยั�งย่นในโครื่งกัารื่พัฒนา ช่่วยให้้โครื่งกัารื่เป็็น คณ์ะกรรมการสุุขภาพแห่งช่าต่ิ ม่หน้าท่�กำาหนด ห้่วงใยสุุขภาพ (Health in All Policies : HiAP)
มืิต่รื่ต่่อสุุขภาพมืากัข้�น สุ่งเสุรื่ิมืคุณภาพช่่วิต่ของ หลักเกณ์ฑ์์และวิธ่การในการประเมินผ่ลกระทบ ให้้รื่ะบบสุุขภาพที่้องถิ่ิ�นเจัรื่ิญกั้าวห้น้าพัฒนา
ป็รื่ะช่าช่นให้้มื่สุุขภาพด้่ ลด้ค่าใช่้จั่ายด้้านสุุขภาพใน ด้านสุุขภาพ ต่่อไป็ได้้เป็็นอย่างด้่
รื่ะยะยาว เมื�อวันท่� ๑๕-๑๖ สุิงหาคม ๒๕๖๗

4 ฉบับที่ ๑๖๗ : กันยายน ๒๕๖๗ ฉบับที่ ๑๖๗ : กันยายน ๒๕๖๗ 5